Sinds 1987 korrespondeert de Belgische kunstenaar Danny Devos met seriemoordenaars. 'Er zijn parallellen tussen seriemoordenaars en kunstenaars,' vindt hij. 'De ene gaat creëren, de andere gaat moorden. Soms vraag ik me af: waar scheiden de wegen zich?'

Het is al enkele jaren aan de gang Seriemoordenaars intrigeren regisseurs, dichters, kunstenaars en - vooral - het grote publiek. Films als C'est arrivé près de chez vous, Natural born killers en Pulp Fiction hebben de meest duistere, afgrijselijke kant van de mens opgetild tot objekten van kunst.

Danny Devos (35) korrespondeert sinds 1987 met seriemoordenaars. Hij vraagt hen wat ze nog voelen, tracht in hun te kruipen en rekonstrueert met hen de gepleegde misdaden. In 1987 deed hij de Belgische kunstwereld voor het eerst opschrikken mel zijn expositie America's most bizarre murderer. Inspiratiebron was Ed Gein, de kannibaal waar volgens Devos de films Silence of the Lambs en Psycho op gebaseerd zijn. "Gein sneed het vel van zijn slachtoffers af en maakte er nadien een kostuum van. Ikzelf heb de dingen in rubber nagemaakt met afgietsels van mijn eigen vel. Het is dit ongrijpbare aan dit zeldzame soort mens dat mij boeit".

FBI Devos heeft net zijn tentoonstelling over 'De vampier van Muizen', een vrouwenkiller, afgesloten in Brussel. In het Antwerps centrum voor beeldkunst, gaf hij vorige vrijdag uitleg over zijn bizarre, stilaan trendy wordende hobby. Dat deed hij aan de hand van zijn tentoonstelling over de zogenaamde 'Wurger van de Linkeroever'. Een man die dertig jaar geleden Antwerpen terrorizeerde door zijn moorden (het liefst op verpleegsters). Na zeventien jaar cel kwam hij vrij. Vier maanden later herbegon hij. Sinds 1989 korrespondeert Devos met hem. "Er is zelfs een vertrouwensband ontstaan," zegt Devos. Voor een man die zich een zieleverwante van serial killers noemt, ziet Devos er allesbehalve psychotisch uit. Hij heeft iets engelachtigs: een blond pagekapsel, zachte gelaatstrekken en een tengere bouw.

Devos: "Ik sta helemaal niet in adoratie voor seriemoordenaars en keur niet goed wat ze hebben gedaan. Met mijn werk wil ik het niet hebben over de gevolgen van de daden van een moordenaar of van een kunstenaar. Ik heb het enkel over hun geestesgesteldheid. Het gevangenzitten in een dwang. Een kunstenaar moet iets maken, een moordenaar heeft de lust te vernietigen. Er zijn gelijkenissen. Wetenschappelijk is het bewezen dat het beide schizolde types zijn. Ook wetenschappers en religieuzen vallen onder die kategorie."

Met schizoïde bedoelt Devos een gebrek aan een direkt aanwijsbaar motief voor iemands daden. Kunstenaars en seriemoordenaars werken voigens Devos ook volgens een gelijkaardig terugkerend patroon. "Na een rustperiode is er een trigger faze," legt bij uit. "Er komt iets op gang. De moordenaar raakt opgewonden en bereikt met zijn moord een hoogtepunt. Nadien komt hij in een depressie terecht. Na een kreatie van mezelf voel ik me ook leeg. Bij moordenaars én kunstenaars ligt het zelfmoordcijfer ook ontzettend hoog."

Devos wordt in zijn stellingen gesteund door veel Amerikaans wetenschappelijk werk van psychiaters en de FBI. In België staat de studie van het fenomeen nog in zijn kinderschoenen.

Devos: "De typeringen van de FBI over de misdadigers hebben me een duidelijk profiel van de serial killer gegeven. Mij is opgevallen dat het meestal jonge kerels zijn. Hun leeftijd schommelt tussen de 19 jaar en 23 jaar. Eens ze achter tralies zitten verkondigen ze steevast dal ze geen spijt hebben van wat ze gedaan hebben. Ze haten alles en iedereen. Ook daar herken ik iets van mezelf. Op mijn negentiende trok ik Europa rond met mijn agressieve performances. Ik schopte tegen alles en iedereen aan. Ik was ontzettend agressief. Alles wat ik deed was shockerend en verstorend. Met dat verschil dat ik me afreageerde in de kunst.

"Kunstenaars en seriemoordenaars bewandelen tot op een bepaald punt hetzelfde pad. Nadien splitst het zich. De ene gaat moorden, de andere gaat creëren. Soms vraag ik me af waar scheiden die wegen zich?

*Ik denk dat dat verschillende lot iets te maken heeft met wat je als kind en jongere meekreeg van je omgeving. In hoeverre je wordt aangemoedigd om aan kunst te doen. Door mijn werk ben ik konstant op zoek naar dat ene moment waarop die schizoïde mens een ander pad inslaat. Ik ben er nog steeds niet achter.

De manier waarop Devos zijn intellektuele en artistieke interesse voor seriemoordenaars uit nam in de loop der jaren verschillende vormen aan. Na 'America's Most Bizarre Murderer', volgde een expositie van portretten van de Franse moordenaar Landru, die tijdens Wereldoorlog 11 vrouwen vermoordde en er zijn kachel mee aanstak. Later volgde een werk over de seriemoordenaar Manson, die onder meer aktrice Sharon Tate op beestachtige wijze vermoordde. "Daarvoor zette ik 24 met messen hakkende machines neer."

Vorig jaar trok Devos met een beurs naar Duitsland om onderzoek te doen naar de Duitse seriemoordenaar Joachim Kroll. Devos verzamelde inmiddels meer dan 350 krantenartikels over die ene man.

Devos: "In de Gentse SintPietersabdij heb ik een drieluik gemaakt met materiaal van de plaats van de misdaad en foto's waar ikzelf opsta. Door foto's van mezelf erbij te zetten creëer ik een soort van dualiteit."

Dit jaar hield de kunstenaar een tentoonstelling over de Wurger van de Linkeroever in galerie Annette Dekeyser, "Ik heb ongeveer 59 kaders gemaakt, elk van 44,5 bij 32 centimeter. Erin heb ik krantenartikels over de wurger gekleefd. De achtergrond heb ik bewust met hevige kleuren bekleed. De bedoeling was over de opeenstapeling, van details, naar een totaalbeeld te kijken."

Op veel sympatie binnen de kunstenaarswereld hoeft het werk van Devos niet te rekenen, maar dat deert hem niet. "Mijn werk creëert een soort afstand." zegt Devos. "Als je een moord van een andere kant bekijkt, dan komen daar ook kreatieve elementen in aan bod. Elke moordenaar heeft zijn eigen stijl, zijn 'stijl' wordt herkend."

Nadia Dala