DEN BOSCH - Instinct, gevoel en rede: deze functies van onze hersenen spelen tijdens ieder creatief proces een initiérende, evoluerende en uitvoerende rol. Ze zijn ondergebracht in diverse delen van onze 'grijze massa'. De samenhang, de communicatie, de ordenende taken zullen uiteindelijk tot een beslissende fase in het creatief proces leiden of, zoals bij de totstandkoming van een kunstwerk, tot de daadwerkelijke makelij van het object in kwestie.

De samenstellers van de nieuwe tentoonstelling bij 'Artis', Arjan van Arendonk en Victor Notermans, hebben de elementaire uitgangspunten van 'instinct', 'gevoel' en 'rede' tot centraal thema gekozen van deze als 'Brainstorm' gepresenteerde manifestatie. Het vormde hun kader, waarbinnen zij werken van kunstenaars hebben bijeengebracht, die min of meer het visuele equivalent van deze drie-delige hersenfuncties vormen. Die opzet is prijzenswaardig, maar schiet in haar uitwerking tekort omdat het concept in een 20 strakke en heldere projectie nu eenmaal niet mogelijk is. Tracht maar eens in een kunstwerk het strikt gevoelsmatige te onderscheiden van het rationele... Een goed idee, maar de uitwerking moet per definitie toch de weergave zijn van verwijzingen, schetsmatig als het ware, maar daarom als idee nog niet verwerpelijk of mislukt. Want mislukt is deze expositie allerminst.

Spannend Wat Danny Devos, Marc van de Winkel, Margriet Luyten, Siert Dallinga, Joep van Lieshout en Nan Groot Antink samen laten zien in elk een eigen afdeling, is zeker intrigerend, spannend ook en vooral in hun onderlinge relaties, prikkelend en eigenzinnig. Dat kunnen de 'moorddadig' draaiende maar beveiligde messen van Devos zijn, een kunstwerk dat de niet te verklaren drang tot brute moorden op soms ogenschijnlijk aimabele lieden als Peter Kurten (Het monster van Düsseldorf) vergelijkt met de innerlijke dwang van kunstenaars om scheppend bezig te zijn. Of de in bed-vormen geconstrueerde objecten van Margriet Luyten.

Het bed is een betekenisvol meubel: je slaapt erin, het is een 'liefdesnest', de mens wordt erin geboren en de meesten van ons hopen erin te sterven. De 'bedden' van Margriet Luyten zijn zinvolle objecten waarin het 'gevoel' en het rationele, het constructieve, een sterke plastische synthese vormen. Siert Dallings' bijdrage is tegelijk hyper neo-romantisch en relativerend: een enorm schilderij van een door bossen omgeven ven, met veel wilde vegetatie en de oranjerode lucht van de ondergaande zon...

Marc van de Winkel combineert een Beuys-achtig object van met stro gevulde konijnen met een roestkleurig in dikke verfmassa's opgebracht schilderij en een reusachtige kist vol potten en schalen met diezelfde verf, nog nat en met de verzadigende geur van ouderwetse lijnolieverf. Als totaliteit is dit een sterke afdeling. Het meest overtuigt de afdeling van Nan Groot Antink met haar monochrome panelen, dof en zwart met oostindische inkt en ingehouden gemengde kleuren naast de in harde polymere kunstlakken en primaire kleuren geverfde 'meubels' of 'objecten' van Joep van Lieshout: hier gaan gevoel, rede en instinct heel harmonisch samen.