Book for the Unstable Media
Opgespoten


Jordi Geirlant in Humo, Tuesday 12th November 1996, Belgium.


Kent u die van de Wurger van Linkeroever? Begin jaren zestig was Antwerpen (het moeten niet altijd Luik en de Borinage zijn) in de ban van een reeks pittige lustmoorden op enkele jonge meisjes, wier gewurgde en misbruikte lichaampjes werden teruggevonden in het struikgewas van wat toen nog een uitgestrekt natuurgebied was, vers opgespoten met smurrie uit de gloednieuwe dokken van de havenuitbreiding. De snode dader van al dat geweld (we hebben het hier over de moorden) werd uiteindelijk vrij snel ontmaskerd: gerechtelijke onderzoekers van socialistische kleur werden toen nog persoonlijk benoemd door de onkreukbare BSP-baas Jos 'Kop' Van Eynde. Toen het toenmalige Gezicht van het Kwaad voor het Antwerpse Hof van Assisen verscheen en de burgerlijke partij éen frank morele schadevergoeding vroeg, antwoordde hij zonder verpinken: 'Ik heb geen kleingeld op zak.' Dit en andere dingen kunnen deze dagen met gerust gemoed overpeinsd worden, nu we eindelijk weer in de properst mogelijke van alle werelden leven: Marc Dutroux ontmaskerd, de moord op André Cools opgelost, de killers van Karel Van Noppen bekend, en die van de Bende van Nijvel zullen ook wel snel volgen, want anders raken de kranten zonder kopij. Kortom, we kunnen weer genieten van het leven en van de schone kunsten. Als Kleine Collectioneur adviseer ik u daarom om eens te gaan kijken naar de installatie 'Daders van Dodingen' van kunstenaar Danny Devos. Danny, die zelf het uiterlijk van een seriemoordenaar heeft (hij loopt rond in kaki kleren en combat boots, en verplaatst zich zelfs met een echte tank) heeft van moord & doodslag zijn artistieke discours gemaakt. Ter documentatie van zijn levensdoel legt hij onder meer een lijst aan van alle moorden die sinds zijn geboortejaar 1959 in dit land gepleegd werden. Danny geraakte voorlopig tot aan het eind van de jaren zestig (die van Linkeroever zit er dus bij), ging in archieven op zoek naar krantenfoto's van al die moordenaars of -ressen en maakte een uitvergrote print van hun blik. Die paar honderd blikken grijnzen je nu onprettig aan in de galerie van Annette De Keyser aan de Antwerpse Belliardstraat. Moet kunnen: een mens geraakt nu eenmaal stilaan uitgekeken op een geverfde plint, gebicte kast of prefab-rijschool. Het onvolprezen BRTN-programma Ziggurat volgde Danny Devos een paar maanden in de opbouw van deze tentoonstelling en maakte er een mooie reportage van. Die moest worden uitgezonden in Ziggurat van zondag 15 september, maar de altijd kiese BRTN, die zich in de verslaggeving omtrent de Dutroux-gruwel zo afstandelijk mogelijk had gehouden, en dus slechts beelden van opgegraven meisjesbeenderen toonde die op voldoende schroomvolle wijze gefilmd waren, vond het wijselijk om deze moordende kunstreportage uit te stellen, gelet op het heersende depri-klimaat. Maar we dwalen af, zoals wel vaker in deze rubriek. De geoefende lezer weet onderhand dat 'Kunstbeen' vooral positief artistiek nieuws wil brengen, dus we gaan niet uitpakken met nog andere schandalen in het voor de rest volkomen integere kunstwereldje - vandaag toch niet. Zodoende melden we met gepaste trots dat het Hasseltse Provinciaal Centrum voor Beeldende Kunsten vrijdag 27 september onder de titel 'Artificial Flowers' een nieuwe tentoonstelling brengt met werk van acht vers opgespoten kunstenaars, van wie we u de namen (en verdere uitleg) besparen. Maar de kersverse directeur van het Centrum, Gentenaar Piet Vanrobaeys, wil klare, duidelijke en heldere taal scheppen in het voorheen mistige, provincialistische kunstlandschap van Limburg. 'Het principe van productie-ondersteuning is uniek. Als innoverend aspect van het door het Provinciebestuur ontwikkelde nieuwe cultuurbeleid biedt het een passend antwoord op de behoefte aan actualisering en herprofilering die vandaag vanuit het culturele veld wordt gesteld. De hier door het principe van lokale samenwerking gegenereerde synergie vervult een voorbeeldfunctie in Vlaanderen, zo schrijft hij in zijn eerste voorwoord. We hadden het niet beter kunnen zeggen, en kijken vol vertrouwen uit naar het volgende voorwoord van Vanrobaeys.

Niet alleen in Hasselt brandt het kunstlicht: dezer dagen moet u voor een portie fljne sculpturen weerom in Antwerpen zijn, de stad waar Veel, zoniet Alles te beleven valt. Ten behoeve van het Openluchtmuseum Middelheim heeft de Britse kunstenaar Tony Cragg het berghok van zijn atelier opengetrokken om een paar kleinere variaties op zijn wereldberoemde sculpturen her en der te kunnen rondstrooien in het Antwerpse beeldenpark. Craggs assistenten hebben op aanwijzen van de meester ook snel een vijftal nieuwe sculpturen gemonteerd, vakkundig doorboord of in bladgoud geschilderd, want Middelheim wil een werk kopen van deze beroemdste levende beeldhouwer ter wereld. Als Kleine Collectioneur zou ik De Vrienden van het Middelheimmuseum adviseren om de vijf nieuwe werken in de parkvijver te dumpen en de meester te verzoeken om met iets fris voor de dag te komen, want geen enkel van deze werken overstijgt het stilaan onvermijdelijke Cragg-cliché. Dan nemen we u liever mee naar het gore Zuid, waar het MUHKA werk toont van Craggs land- en geestesgenoot David Nash, een beeldhouwer die enkel werkt met hout van bomen die ecologisch correct geveld werden: omdat ze ziek of te oud waren dus, of door de bliksem getroffen, of gewoon in de weg stonden. Het hout dat in het MUHKA gebruikt werd beantwoordt eveneens aan alle noodzakelijke, politiek correcte normen: onze bevoegde minister voor groenvoorziening Marcel Colla gaf Nash genereus de toelating alle bomen te kappen in de tuin van des ministers buurman die minder dan één meter van zijn eigen tuinmuur stonden. En dat waren er nogal wat. David Nash maakt sculpturen met hout dat nog maar pas geslacht werd: op die manier kan de Natuur als volwaardige kunstpartner het werk verder afmaken door het nog natte hout mettertijd te laten krimpen, scheuren of splijten. Kenners kunnen zelfs de plekken aanwijzen waar de Natuur misbruik maakte van de situatie en lustig verder krimpte, scheurde en spleet, omdat David even was gaan kakken. David Nash gaat overigens nog verder waar mijn grootvader in illo tempore ophield: die snoeide zijn laagstamfruit dermate dat de boompjes mooi verticaal groeiden, wat het oogsten van de Cox, Golden Delicious of Jonathan fel vergemakkelijkte. Nash heeft ergens in Wales zijn boompjes dermate in een cirkel geplant en gesnoeid, dat de takken binnen afzienbare tijd een volkomen gesloten koepel vormen. Een unieke vondst van Nash, want zo blijft het fruit altijd droog en kan de plukker als het ware in een beschutte ruimte zijn werk doen. Alleen was Nash zo stom om esdoorns te planten, en zoals bekend groeit daar geen fruit aan.

Dan liever terug naar Danny Devos, bij wie je met dergelijke ecologische zever niet moet afkomen: om zijn tweehonderd en zoveel moordenaarsblikken te kunnen ophangen bouwde hij een celconstructie in eerlijk hout, dat wil zeggen: gezaagd, geschaafd en genageld op de juiste afmetingen. Devos haalde het hout waar het zat: stiekem uit de tuin van zijn buur, de bekende BRTN-journalist Jef Lambrecht. Waarmee duidelijk wordt wié er in feite de Ziggurat-uitzending rond Danny Devos heeft tegengehouden.





2934